تا به « بدر » رسيد . امّا كفار كه از آمدن پيامبر اطلاع يافته بودند ، گريختند . بعد از اين نبرد ، جنگ ديگرى ميان پيامبر و قريش به وقوع نپيوست مگر جنگ خندق كه در آن قريش با عده‌اى ديگر از غير قريش برضد اسلام باهم متّحد شدند . جنگ احزاب فرماندهى جنگ خندق را ابوسفيان به عنوان فرماندهء نيروهاى عرب در مكّه به عهده گرفت . وى قريش و اعراب را جمع كرد و با برخى از يهوديان مدينه پيمان بست ، و براى سركوب مسلمانان دست به كار شد . جنگهايى كه مسلمانان در زمان حيات پيامبر در آن شركت مىجستند به سه دسته تقسيم مىشدند . نوع اوّل جنگهايى بودند كه ميان آنان و قريش درمىگرفت و نوع دوّم جنگهايى كه ميان آنان و يهوديان رخ مىداد و نوع سوّم جنگهايى بود كه بين مسلمانان و ساير اعراب كه مانع از پيشرفت و انتشار اسلام بودند ، اتفاق مىافتاد . در جنگ خندق ، هر سه نوع اين جنگها به وقوع پيوست از اين رو بدان جنگ « احزاب » هم گفته مىشود . زيرا قريش با « بنى سليم » و « اسد » و « فزاره » و « اشجع » و « غطفان » و با « بنى قريظه » و برخى از يهوديان مدينه براى جنگ با پيامبر هم پيمان شدند . نظر مسلمانان بر اين قرار گرفت كه در مدينه بمانند و بين خود و احزاب ( دشمنانشان ) خندقى حفر كنند . لشكر دشمنان همچون سيلى خروشنده و ويرانگرى كه كوه و دشت را فرا مىگيرد به مدينه رسيد . چون چشمشان به « خندق » خورد گفتند : اين حيله‌اى تازه‌اى است . دو تن از دلاوران آنان به نامهاى عمرو بن عبدود و عكرمة بن ابوجهل از خندق گذشتند و ميان خندق و مسلمانان ايستادند و فرياد